Pocieszające jest to, że osiemdziesiąt procent dorosłych Polek i Polaków wie, że antybiotyki są skuteczne w zwalczaniu infekcji bakteryjnych, a także to, że samoleczenie antybiotykami w Polsce to nadal zjawisko marginesowe (antybiotyki stosowane są niemal tylko i wyłącznie na podstawie zalecenia lekarza).
Mniej powodów do optymizmu daje fakt, że równocześnie sześćdziesiąt procent respondentów reprezentatywnych dla dorosłej polskiej populacji jest przekonanych o skuteczności antybiotyków w zwalczaniu infekcji wirusowych, a do dolegliwości, które skłaniają Polki i Polaków do sięgania po antybiotyki, należą głównie grypa i przeziębienie.
Niepokoi również to, że znaczący odsetek pacjentów, zwłaszcza tych w młodszym wieku, przy leczeniu antybiotykami przerywa kurację niemal natychmiast po uzyskaniu poprawy samopoczucia, czyli - nie doprowadza jej do końca, co sprzyja rozwojowi antybiotykoodporności chorobotwórczych drobnoustrojów.
Takie, między innymi, wiadomości przyniosły badania zrealizowane w ramach
Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków, który finansowany jest przez polskie Ministerstwo Zdrowia.
"Niewłaściwe używanie antybiotyków to nadal w Polsce częsty problem - zwracają uwagę autorki badań - choć da się tu zauważyć pewne pozytywne trendy zmiany zachowań pod wpływem kampanii edukacyjnych".
Na poziom wiedzy o antybiotykach istotnie wpływają zmienne demograficzne, na przykład - płeć. Co trzecia dorosła Polka wiedziała, że antybiotyki zabijają bakterie, a nie wirusy. Podobną wiedzą dysponuje już tylko mniej niż co czwarty dorosły Polak. Posiadaniu lepszej wiedzy na temat antybiotyków sprzyja również, poza płcią żeńską, wyższy poziom wykształcenia.
"Mężczyźni częściej niż kobiety twierdzili, że antybiotyki działają przeciwko wirusom. Podobnego zdania byli respondenci młodsi i o niższym poziomie edukacji" - raportują z troską autorki badań.
Niestety, wielu respondentów twierdziło, że antybiotyki są skuteczne w zwalczaniu grypy i przeziębienia. W tym przypadku płeć, wiek i wykształcenie osób badanych także miały znaczenie. Młodsi mężczyźni, o niższym poziomie wykształcenia wypadali pod tym względem stosunkowo najgorzej.
Pewne nadzieje można wiązać z tym, że ponad cztery piąte respondentów obu płci zgodziło się z opinią o konieczności ograniczenia używania antybiotyków, tak aby mogły one pozostać skuteczne w przyszłości. Tylko kilkanaście procent respondentów było zdania, że antybiotyków można używać "tak na wszelki wypadek", przy czym najbardziej skłonni do używania antybiotyków zapobiegawczo byli respondenci najmłodsi (w wieku 18-24 lata) i słabiej wykształceni.
Referencje:
Mazińska B, Strużycka I, Hryniewicz W (2017) Surveys of public knowledge and attitudes with regard to antibiotics in Poland: Did the European Antibiotic Awareness Day campaigns change attitudes? PLoS ONE 12(2): e0172146. doi:10.1371/journal.pone.0172146
dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0172146
