.
Maciek Wieczorek

Moja wymarzona rozmowa z Jackiem Dukajem, Włodzisławem Duchem, Andrzejem Draganem, Aleksandrą Przegalińską, Edwinem Bendykiem, Joanną Podgórską , Orestesem Kowalskim

Nie wiemy, jak powstał wszechświat. Nie wiemy o nim wszystkiego i być może nigdy nie poznamy jego ostatecznej natury. Nasze rozumienie rzeczywistości pozostaje fragmentaryczne, procesualne i niedefinitywne.

Jednocześnie uniwersalna nauka umożliwia nam coraz głębsze rozpoznawanie struktur, mechanizmów i zależności organizujących świat. Dzięki metodom opartym na obserwacji, krytycznej analizie, weryfikacji i korekcie błędów potrafimy przekraczać ograniczenia lokalnych mitologii, intuicji oraz plemiennych wyobrażeń. Wiedza naukowa nie jest absolutna, lecz posiada zdolność samokorygowania i uniwersalizacji.

Możemy więc z wystarczającą i satysfakcjonującą pewnością stwierdzić, że tak zwany "stwórca wszechświata" nie odpowiada żadnemu z tysięcy bogów konstruowanych przez ludzkie kultury na przestrzeni dziejów. Bogowie ci są wytworami historycznych warunków, lokalnych mentalności, emocjonalnych potrzeb i ograniczeń poznawczych swoich epok. Powstają z lęku, bezradności wobec śmierci i cierpienia, z potrzeby porządku, sensu oraz kontroli nad chaosem rzeczywistości. Rodzą się także z antropocentryzmu, egocentryzmu i narcystycznego przekonania, że wszechświat musi być podporządkowany człowiekowi i jego losowi.

Postacie boskie nie są więc obiektywnymi bytami istniejącymi poza światem, lecz projekcjami tworzonymi przez świadome organizmy wyewoluowane wewnątrz tego świata. Są symbolami, metaforami i narracjami, które z czasem obrastają w tradycje, instytucje, rytuały oraz systemy władzy. Utrwalają je strach, konformizm, presja społeczna, interes polityczny, potrzeba stabilizacji i kulturowej ciągłości.

Głęboka analiza teologii pokazuje, że wszystkie systemy religijne pozostają całkowicie adekwatne do poziomu wiedzy, wyobraźni i wrażliwości kultur, które je stworzyły. Każda religia nosi ślady swojego środowiska geograficznego, ekonomicznego i cywilizacyjnego. Nie istnieje przypadek teologii rzeczywiście przekraczającej własne lokalne ograniczenia poznawcze. Religie reprodukują przede wszystkim horyzont swoich epok.
(...)

Posthumanizm nie oznacza negacji człowieka. Oznacza raczej próbę nadania człowiekowi realistycznego miejsca we wszechświecie - bez mitu wyjątkowego "króla stworzenia", bez metafizycznego uprzywilejowania i bez prawa do absolutnej dominacji nad innymi istotami oraz środowiskiem. Podobnie postindywidualizm nie neguje jednostki, lecz przypomina, że świadomość, język, kultura i tożsamość powstają w relacjach, sieciach zależności i procesach przekraczających pojedyncze "ja".

Być może nigdy nie poznamy pełnej natury rzeczywistości. Możemy jednak rozwijać narzędzia pozwalające ograniczać ignorancję, redukować cierpienie oraz przekraczać najbardziej destrukcyjne formy plemiennego myślenia. I właśnie w tym sensie uniwersalna nauka oraz etyka pozostają jednymi z najważniejszych osiągnięć świadomego życia.

DYGRESJA rozszerzona

Możemy z wystarczającą intelektualną uczciwością i poznawczą satysfakcją stwierdzić, że wszystkie stworzone przez człowieka teologie nie opisują obiektywnie istniejącego bytu zwanego "bogiem". Każda z nich jest konstrukcją symboliczną, powstającą w określonych warunkach historycznych, kulturowych i psychologicznych. Religie odzwierciedlają poziom wiedzy, lęków, wyobrażeń i potrzeb swoich epok, a nie uniwersalną wiedzę o rzeczywistości.

Co więcej, sam termin "bóg" pozostaje pojęciem nieostrym i pozbawionym uniwersalnej definicji. Nie istnieje spójny, intersubiektywny opis takiego bytu ani zestaw cech pozwalających mówić o nim w sposób jednoznaczny. Poszczególne religie przypisują bogom sprzeczne właściwości, odmienne intencje i całkowicie różne relacje wobec świata oraz człowieka.
(...)

Być może nigdy nie poznamy pełnej natury rzeczywistości. Możemy jednak rozwijać narzędzia pozwalające ograniczać ignorancję, redukować cierpienie oraz przekraczać najbardziej destrukcyjne formy plemiennego myślenia. I właśnie w tym sensie uniwersalna nauka oraz etyka pozostają jednymi z najważniejszych osiągnięć świadomego życia.
www.facebo(*)T9nBkihRU5l&id=100008849499275
.

.