"...Kościół nigdy nie zwalczał zasady poddaństwa, tak jak w cesarstwie rzymskim nie kwestionował zasady niewolnictwa. Nie dość na tym: prawa kościelne zakazywały nawet duchownym obdarzania poddanych wolnością we wszystkich przypadkach, w którychj takie wyzwolenie pociągało za sobą uszczuplenie dochodów kościelnych. Biskupi z Ely i Norwich na przykład musieli zabiegać o dyspensę papieską na wyzwolenie choćby jednego poddanego, a biskup Exeter w akcie wyzwolenia sługi usprawiedliwia się argumentując, iż człowiek ów służył mu długo i wiernie, a teraz przekroczył już wiek zdolności do pracy. W innym bowiem przypadku "wyzbywanie się" "żywego inwentarza" stanowiłoby pogwałcenie przysięgi wymaganej od prałatów-elektów, iż nie uszczuplą w niczym majętności Kościoła. Dlatego też (...) ilekroć dysponujemy szczegółowymi świadectwami, niemal zawsze wynika z nich, że duchowni sprzedawali wolność ale jej nie darowywali, sprzedawali za gotówkę i po cenach rynkowych. Właśnie w dobrach kościelnych w Anglii poddaństwo przetrwało najdłużej, we Francji zaś, w wielkim opactwie St-Claude na przykład, kurczowo trzymano się tego systemu aż rewolucja zmiotła go siłą"