rozumiane najczęściej jako sumienie Za wiki: Cite:Sumienie - w niektórych religiach i nurtach etycznych wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło, a także oceniać postępowanie własne i innych ludzi. Jest to zdolność pozwalająca człowiekowi ujmować swoje czyny pod kątem moralnym i odpowiednio je oceniać. Czynnikiem decydującym w przestrzeganiu tych norm jest poczucie winy, które występuje w momencie uświadomienia sobie rozbieżności między własnym postępowaniem a przyjętymi normami. Sumienie kieruje się moralnymi kryteriami oceny, zależnymi od otoczenia społecznego i wychowania człowieka.
ale zajmijmy się na chwilę poczuciem cudzej winy. Winny, inaczej czyniący zło, agresywny, budzący złość, zasługujący na karę, zasługujący na odwet, na agresję, która ma obudzić strach, odstraszać jak atak pszczół na niedźwiedzia, co niszczy gniazdo, dla pożarcia miodu. Łatwo zauważyć, przy obserwacji przyrody, że zbrodnia i kara nie są przymiotem wyłącznie homo sapiens lecz cała przyroda tym żyje. Kto chce pożreć wbrew woli pożeranego staje się zbrodniarzem, kto broni się przed pożarciem ten wymierza karę za zło. Homo sapiens jest zwierzęciem moralnym!Czy to znaczy, że homo sapiens po prostu jest instynktownym zwierzęciem, które musi zachować się w określony sposób, bo zmuszają je do tego imperatywy emocjonalne nabyte od wychowawców w procesie przenoszenia świadomości z rodziciela na potomka? | 
