w raju porozumiewali sie też bez słów
języki migowe były w raju powszechne, wraz z powstaniem pisma upadły. Język migowy nie ustępuje j mówionemu. W raju oba systemy używane były równolegle np Indianie z Wielkich Równin mieli poziom ekspresji porównywalny z j mówionymi, choć konwersacja przebiegała nieco wolniej, podobnie u Aborygenów nieustępujących ekspresją ich mówionym odpowiednikom. Wprowadźmy dzieciom język migowy zanim zaczną mówić, rusza rączkami i przekazuje nimi informacje np. którą chce zabawkę, czy woli chleb z masłem, czy bez. Nie zapłacze, jest komunikacja (w raju dzieci nie płakały)

w raju górzystym był też język gwizdowy, gdy nie widzieli się wzajemnie, u niektórych pozwalał na złożoną konwersację, u innych sprowadzał się do prostszych komunikatów.