Trzej królowie podarowali nam wspaniały prezent w postaci możliwości zorganizowania sobie bardzo długiego weekendu. Skorzystałem więc z okazji i przedsięwziąłem trzy cyklowyrypki – jednodniówki, w tym jedną po Śląsku. Wystartowałem skoro świt z Czechowic- Dziedzic i uderzyłem na Katowice przez Bieruń. Summa summarum wyszło 70 kilometerków. Już prawie na mecie w Giszowcu katowickim natrafiłem na absolutną perełeczkę A mianowicie resztki, ale okazałe, osiedla patronackiego zbudowanego dla pracowników kopalni ( w tym górników) przez właściciela kopalni. Osiedle powstało przed I wojną, zaprojektowane zostało przez wziętych architektów, braci Zilmannów, wzorujących się na koncepcjach miasta - ogrodu anglosaskiego architekta Ebenezora Howarda. Powstało cudeńko, niestety w dużym stopniu wyburzone w latach 60 – tych aby dać pola dla…osiedla turpistycznego z wielkiej płyty. Podobno akcja jednego z filmów Kutza ( ten w którym stary górnik nie chce opuścić starego domu). To co zostało zachwyca pięknem, harmonią, logiką, funkcjonalnością. Na osiedlu jest dużo zieleni, wokół są lasy z multum pomnikowych buków. Domy wzorowano na regionalnych wzorcach śląskich. Były duże, wygodne funkcjonalne, z dużym ogrodem wokół. W każdym mieszkało dwie rodziny górnicze. Na rogach ulic stały większe dla majstrów i urzędników. Bo ordnung musi być. Jeżdząc tak powoli po ulicach starego Giszowca nieodmiennie miałem wrażenie, iż podjęto tutaj próbę wcielenia w życie konceptu socjalutopijnego falansteru. I chyba zakończyła się ona sukcesem? Miejsce to w szczególności polecam komentatorowi okrągłemu, szukającemu niestrudzenie raju na tym padole łez i smutku. Bo co prawd nie był to jeszcze Eden w stu procentach ale przedsionek jego przedsionka – to już chyba tak.

www.giszowiec.info/pl/