Wyniki dotychczasowych badań przekrojowych i prospektywnych prowadzonych na dużych grupach osób dorosłych wskazują na występowanie istotnych powiązań między jakością diety i zapadalnością na zaburzenia psychiczne. Spożywaniu jedzenia niższej jakości towarzyszy zazwyczaj gorszy stan zdrowia psychicznego, a zdrowsza dieta wiąże się z lepszą kondycją psychiczną. Dotyczy to przede wszystkim zapadalności na zaburzenia lękowe i depresyjne.

Choć podobne związki odnotowywano nie tylko u osób dorosłych, ale także wśród nastolatków, australijscy naukowcy z Daekin University w Geelong, University of Melbourne i Mental Health Research Instutute w Melbourne postanowili bliżej przyjrzeć się kwestii związku zdrowia psychicznego z jakością diety u dzieci i młodzieży w wieku dorastania, w tym kierunkowi zależności przyczynowo-skutkowych zachodzących między tymi zmiennymi. Krótki raport z wynikami z przeprowadzonych badań opublikowano w PLoS ONE w wydaniu z dnia 21 września 2011.

Badaniami w latach 2005-2006 objęto próbę 3040 australijskich nastolatków w wieku 11-18 lat, a w latach 2007-2008 przeprowadzono ponowne badania na grupie 2054 z nich.

W badaniach zbierano od nastolatków informacje na temat: jakości diety; zdrowia psychicznego i poziomu samopoczucia; aktywności fizycznej; środowiska szkolnego, domowego i sąsiedzkiego; i in. Posłużono się w tym celu kwestionariuszem zawierającym 84 pytania. Zbierano również informacje na temat wzrostu i wagi osób badanych - na podstawie pomiarów obiektywnych. Do oceny zdrowia psychicznego posłużono się Pediatrycznym Inwentarzem Jakości Życia (The Pediatric Quality of Life Inventory), narzędziem opracowanym specjalnie do wykrywania symptomów depresji i zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży. Kontrolowano również wpływ takich zmiennych, jak wiek, płeć, poziom socjoekonomiczny okolicy zamieszkania dziecka i jego rodziny.

Za wskaźniki zdrowej diety uznano: spożywanie śniadania w domu w dni nauki szkolnej; spożywanie na lunch jedzenia przygotowanego w domu; spożywanie owoców co najmniej dwa razy dziennie, a warzyw - co najmniej cztery razy dziennie; zjadanie owoców lub kanapek jako przekąsek po szkole; unikanie jedzenia ciastek, chipsów, słodkich ciast, frytek, potraw smażonych, czekolady, słodyczy i lodów.

"Wyniki badań wskazują - komentują naukowcy - że jakość diety jest związana ze stanem zdrowia psychicznego nastolatków, zarówno w wymiarze przekrojowym, jak prospektywnym".

Oznacza to, że jakość diety jest związana ze stanem zdrowia psychicznego osób badanych w danym momencie czasowym (aspekt przekrojowy), ale znajomość wcześniejszych nawyków żywieniowych pozwala także na przewidywanie dobrostanu psychicznego w przyszłości. Przeprowadzone analizy statystyczne wskazują ponadto kierunek powiązań przyczynowo-skutkowych, zachodzących między jakością diety a zdrowiem psychicznym.

"Poprawa jakości diety znajdowała odzwierciedlenie w poprawie stanu zdrowia psychicznego, a spadek jakości diety wiązał się z pogorszeniem funkcjonowania psychicznego w okresie objętym badaniami. Natomiast hipoteza o zachodzeniu odwrotnej zależności przyczynowo-skutkowej, tj. że gorsze nawyki żywieniowe są konsekwencją problemów psychicznych, nie znalazła poparcia w zebranych przez nas danych".

Referencje dokumentu: Jacka FN, Kremer PJ, Berk M, de Silva-Sanigorski AM, Moodie M, et al. (2011) A Prospective Study of Diet Quality and Mental Health in Adolescents. PLoS ONE 6(9): e24805. doi:10.1371/journal.pone.0024805

Fot. usda.gov