Dopiero od tego roku instytucje wchodzące w skład Polskiej Akademii Nauk mogą tworzyć spółki do komercjalizacji własnych osiągnięć naukowych. Obecne rozwiązania prawne pozwoliły Instytutowi Chemii Fizycznej PAN w Warszawie objąć udziały w firmie Scope Fluidics, młodym spin-offie przygotowującym nowatorskie technologie mikroprzepływowe.

Instytut Chemii Fizycznej PAN (IChF PAN) w Warszawie został współwłaścicielem firmy Scope Fluidics, spin-offu zajmującego się badaniami naukowymi oraz projektowaniem urządzeń mikroprzepływowych do celów medycznych i biotechnologicznych. Wykupienie udziałów w spółce było możliwe dzięki zeszłorocznej nowelizacji ustawy o instytutach Polskiej Akademii Nauk.

Instytuty PAN aż do końca 2010 roku nie mogły, z powodu barier prawnych, tworzyć spółek w celu komercjalizacji własnych wynalazków. Ograniczenia te w istotny sposób utrudniały transfer osiągnięć naukowych do przemysłu i pozyskiwanie dodatkowych środków finansowych dla samych instytucji badawczych. Do nowelizacji ustawy doszło w październiku minionego roku. Obecnie IChF PAN otrzymał zgodę Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i mógł oficjalnie objąć 10% udziałów w Scope Fluidics, firmie typu spin-off, powstałej w połowie ubiegłego roku.

"W ramach prac naukowych można dokonać odkrycia, ale nie można prowadzić wdrożeń. Wdrożenia wymagają po prostu ogromu pracy, która nie da się już uzasadnić naukowo", mówi dr hab. Piotr Garstecki, dyrektor naukowy i prezes Scope Fluidics.

Prof. Hołyst, dyrektor IChF PAN, podkreśla, że rolą instytutu naukowego jest wspieranie małych spółek próbujących przenieść do przemysłu osiągnięcia naukowe. "W tych działaniach musimy trzymać się granic rozsądku. Zależy nam, aby w przyszłości mieć zapewnione pewne wpływy z wdrożeń naszych wynalazków, jednak nie chcemy zarządzać spółką. Zajmujemy się nauką, nie biznesem. Dlatego dziesięć procent jest dla nas godnym udziałem".

1. Instytut Chemii Fizycznej PAN objął część udziałów w spółce Scope Fluidics. Na zdjęciu Marcin Izydorzak, dyrektor zarządzający Scope Fluidics, prezentuje jeden z układów mikroprzepływowych. Źródło: IChF PAN, Grzegorz Krzyżewski.

Spółka Scope Fluidics to dynamiczny spin-off działający na terenie kampusu IChF PAN. W ciągu roku liczba pracowników firmy zwiększyła się od jednego do dziewięciu. Firma właśnie zakończyła kilkumiesięczny wstępny program badań dla europejskiego partnera przemysłowego. Udało się pomyślnie zademonstrować, że pewne odkrycia akademickie w przyszłości będą mogły zostać wdrożone na skalę przemysłową. "Obecnie spółka już rozpoczyna realizację dużego kontraktu na budowę prototypowych układów mikroprzepływowych", zaznacza Marcin Izydorzak, dyrektor zarządzający Scope Fluidics.

Prof. Hołyst podsumowuje objęcie przez Instytut Chemii Fizycznej PAN udziałów w pierwszym spin-offie: "Udało się nam doprowadzić do stanu, w którym zdrowe zasady współpracy umożliwiają efektywne przełożenie odkryć naukowych na przemysłowe innowacje. Szybki rozwój Scope Fluidics udowadnia, że jest to droga obiecująca. Najważniejszy jest jednak fakt, że otworzyła się przed nami droga prawna do efektywnej współpracy z przemysłem".

Materiał prasowy przygotowany dzięki grantowi NOBLESSE w ramach działania "Potencjał badawczy" VII Programu Ramowego Unii Europejskiej.

Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk został powołany w 1955 roku jako jeden z pierwszych instytutów chemicznych PAN. Profil naukowy Instytutu jest silnie powiązany z najnowszymi światowymi kierunkami rozwoju chemii fizycznej i fizyki chemicznej. Badania naukowe są prowadzone w 9 zakładach naukowych. Działający w ramach Instytutu Zakład Doświadczalny CHEMIPAN wdraża, produkuje i komercjalizuje specjalistyczne związki chemiczne do zastosowań m.in. w rolnictwie i farmacji. Instytut publikuje około 200 oryginalnych prac badawczych rocznie.