Czy kobiety ciężarne mogą zwiększyć potencjał mózgu swoich dzieci dzięki spożywaniu ryb? Badania, których wyniki zostały zaprezentowane w czasopiśmie American Journal of Clinical Nutrition, pokazują, że dzieci urodzone przez kobiety, które spożywały więcej ryb w okresie ciąży, osiągają lepsze wyniki na testach z inteligencji werbalnej, zdolności motorycznych i zachowań prospołecznych. Wyniki stanowią dorobek projektu NUTRIMENTHE (Wpływ diety na sprawność umysłową dzieci), który otrzymał wsparcie w kwocie 5,9 mln EUR z tematu "Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia" (KBBE) Siódmego Programu Ramowego (7PR).

Tłuste ryby są bogatym źródłem długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3, takich jak kwas dokozaheksaenowy (DHA) - kluczowy budulec komórek, a w szczególności błon komórkowych mózgu. Komisja Europejska popiera oświadczenia zdrowotne, według których DHA "przyczynia się do prawidłowego rozwoju mózgu płodów i dzieci karmionych piersią oraz do prawidłowego rozwoju oczu płodów i dzieci karmionych piersią". (EFSA Journal 2011;9(4):2078)

W toku prac nad projektem NUTRIMENTHE naukowcy zbadali, w jaki sposób ryby oddziałują na zmienność genetyczną w kontekście potencjału mózgu. Partnerzy projektu skupili się głównie na polimorfizmach klastru genów desaturazy kwasów tłuszczowych (FADS), który koduje desaturazę enzymów delta-5 i delta-6, biorących udział w syntezie kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6.

Na podstawie próbek krwi pobranych od ponad 2.000 kobiet w 20. tygodniu ciąży oraz z pępowiny przy porodzie, naukowcy zanalizowali kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 oraz przeprowadzili genotypowanie polimorfizmów pojedynczego nukleotydu 18 FADS. Zespół podawał kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 rozwijającym się dzieciom przez pępowinę za pomocą przepływu przez łożysko. Do tej pory brak było badań nad wpływem genotypów FADS matki i dziecka na poziom tych kwasów tłuszczowych.

Dr Eva Lattka z Helmholtz Zentrum München, niemieckiego Centrum Badań Środowiskowo-Zdrowotnych, wraz z zespołem odkryła, że polimorfizmy w klastrze genów FADS wpływają na kwasy tłuszczowe kobiet w okresie ciąży. Według naukowców skład kwasów tłuszczowych w krwi pępowinowej wymaga genotypów matki i dziecka, w taki sposób, że genotypy matki są głównie łączone z prekursorami omega-6, a genotypy dziecka wiążą się przede wszystkim z produktami omega-6. Odkryli również, że DHA łączy się równo z genotypami matki, jak i dziecka.

"Wkład płodu w syntezę kwasów tłuszczowych omega-6 jest większy niż dotychczas przypuszczano. Poziom DHA zależy zarówno od metabolizmu matki, jak i dziecka" - stwierdza dr Lattka. "DHA dostarczany przez matkę może mieć ogromne znaczenie."

W ramach wcześniejszych badań naukowcy odkryli, że spożywanie ryb w czasie ciąży wiąże się ilorazem inteligencji werbalnej (IQ) w wieku 8 lat, ale co takiego jest w rybach, co wywołuje taki efekt? Podczas gdy ustalono w toku badań, że spożywanie ryb wiąże się z poziomem DHA, nie pozyskano żadnych danych wskazujących na bezpośrednie powiązanie poziomu DHA matki z osiągnięciami dzieci. Projekt NUTRIMENTHE, którego koniec zaplanowano na 2013 r., ma przynieść rozwiązanie tej kwestii.

Partnerzy NUTRIMENTHE zorganizowali w drugiej połowie października w Madrycie sympozjum pt. "Żywienie a funkcja kognitywna" w czasie Europejskiej Konferencji nt. Żywienia. W skład konsorcjum NUTRIMENTHE wchodzą naukowcy z Belgii, Hiszpanii, Niemiec, Polski, USA, Węgier, Wlk. Brytanii i Włoch. (EFSA Journal 2011;9(4):2078)

Źródło: CORDIS

Zob. też:
Oleje rybie - zaskakujące wyniki badań (12-10-2010)
Śledzika prosto z Bałtyku? Tylko na własne ryzyko (16-12-2011)