W ramach zakrojonych na szeroką skalę badań przeprowadzono sekwencjonowanie genomów udomowionego pomidora i jego dzikiego przodka - Solanum pimpinellifolium. Wyniki, zaprezentowane czasopiśmie Nature, mogą przyczynić się do opracowania innowacyjnych narzędzi, dzięki którym będzie możliwe obniżenie kosztów i zwiększenie produkcji pomidorów na świecie. Badania zostały dofinansowane z projektu EU-SOL (Wysokiej jakości uprawy roślin psiankowatych na potrzeby konsumentów, przetwórców i producentów dzięki wykorzystaniu naturalnej bioróżnorodności), który otrzymał 18,7 mln EUR z tematu "Jakość i bezpieczeństwo żywności" Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE.

Dzięki sekwencjonowaniu genomów, Tomato Genome Consortium (TGC) - grupa ponad 300 naukowców z 14 krajów, posunęło o krok naprzód walkę, jaką rolnicy prowadzą ze szkodnikami, patogenami, chorobami i suszą, które sieją spustoszenie w uprawach. Co więcej, szanse, że inne uprawy skorzystają z tego odkrycia są spore.

Naukowcy dostarczają nam kluczowych informacji o powiązaniu między genami a cechami pomidora. Pogłębiają również naszą wiedzę o tym, w jaki sposób czynniki genetyczne i środowiskowe wpływają łącznie na kondycję zdrowotną i zdolność do przeżycia uprawy polowej.

Interesujące dane, jakie płyną z badań, dotyczą sposobu, w jaki pomidor dostosowywał się do nowych środowisk. Genom pomidora, jak twierdzą naukowcy, rozszerzył się gwałtownie około 60 mln lat temu, w okresie, kiedy na planecie miały miejsce masowe wyginięcia. Mimo tego zdarzenia, niektórym z wykształconych wówczas genów udało się przetrwać i dzisiaj nadal są obecne.

Członek TGC, Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) z Belgii, kierował głównie predykcją genów w celu przetransponowania surowej sekwencji genomu na wiedzę biologiczną. Praca naukowców z Argentyny, Belgii, Chin, Francji, Hiszpanii, Holandii, Indii, Izraela, Japonii, Korei Południowej, Niemiec, USA, Wlk. Brytanii i Włoch przyczyniła się do zbudowania bardzo szczegółowego obrazu genomu pomidora, dostarczając informacji zwłaszcza o kolejności, ustawieniu, typach i względnym położeniu 35.000 genów.

Pomidor należy do rodziny Solanaceae lub psiankowatych. Dane pozyskane w toku badań dostarczą kluczowych informacji o genach psiankowatych krewnych pomidora, to jest o ziemniaku, papryce, bakłażanie i petunii. Rośliny te odgrywają istotną rolę nie tylko w produkcji żywności i przypraw, ale również w opracowywaniu leków.

W skład konsorcjum EU-SOL weszli botanicy z uczelni wyższych, instytutów badawczych i przedsiębiorstw z Europy oraz spoza jej granic. Jego głównym celem było opracowanie wysokiej jakości, zdrowych odmian pomidora oraz ziemniaka o optymalnych cechach z perspektywy konsumenta, przetwórcy i producenta. Łamigłówka została rozwiązana dzięki rozłożeniu na czynniki pierwsze, przy wykorzystaniu zaawansowanych technologii i umiejętności, komponentów genetycznych i molekularnych odpowiedzialnych za te cechy.

Rombauts, S. et al., 'The tomato Genome Consortium: Tomato genome sequencing and comparative analysis reveal two consecutive triplications that spawned genes influencing fruit characteristics', Nature. Publikacja internetowa z dnia 31 maja. Źródło: CORDIS