Mikro- i nanokrople płynące wewnątrz ledwie widocznych kanalików mogą być miniaturowymi reaktorami chemicznymi. Badania nad tą nowoczesną dziedziną współczesnej chemii będzie można prowadzić efektywniej dzięki nowemu laboratorium, które właśnie otwarto w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie.

1. W Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie otwarto nowoczesne laboratorium do badania zjawisk zachodzących w układach mikroprzepływowych. (Źródło: IChF PAN/Grzegorz Krzyżewski)

6 marca w Instytucie Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk (IChF PAN) w Warszawie otwarto Środowiskowe Laboratorium Ultraszybkich Urządzeń Mikroprzepływowych. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele kilkunastu największych polskich instytucji naukowych tworzących konsorcjum NanoBioGeo.

Mikroprzepływy polegają na przepuszczaniu płynu nośnego z mikrokroplami zawierającymi odczynniki chemiczne przez odpowiednio zaprojektowane, proste w budowie i tanie w wykonaniu układy kanalików. Zrozumienie zjawisk zachodzących w warunkach mikroprzepływów oraz opracowanie technik wytwarzania, transportowania, łączenia i dzielenia mikrokropel różnych substancji chemicznych ma kluczowe znaczenie dla rozwoju dziedziny.

"Nasze laboratorium służy badaniom zjawisk w układach mikroprzepływowych. Chodzi przede wszystkim o rejestrację optyczną ultraszybkich procesów transportowych w mikro- i nanoskali, takich jak przepływy czy dyfuzja", mówi dr hab. Piotr Garstecki, prof. IChF PAN. Nowoczesna aparatura Laboratorium pozwala stosować wiele technik mikroskopowych, w tym mikroskopię fluorescencyjną oraz jasnego pola. Sprzęt umożliwia także prowadzenie badań z zakresu spektroskopii korelacji fluorescencji.

Badania nad mikroprzepływami są uznawane za przyszłościowe. W zgodnej opinii wielu naukowców, układy mikroprzepływowe zmienią oblicze współczesnej chemii w porównywalnym stopniu, jak układy scalone przekształciły elektronikę w latach 70. ubiegłego wieku.

Nowo otwarte laboratorium działa w Zakładzie Fizykochemii Płynów i Miękkiej Materii IChF PAN. Jest kolejnym uruchomionym z czternastu laboratoriów powstających w ramach projektu Krajowe Laboratorium Multidyscyplinarne Nanomateriałów Funkcjonalnych - NanoFun. Projekt ten jest realizowany przez konsorcjum naukowo-przemysłowe NanoBioGeo w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.

Dostęp do aparatury Środowiskowego Laboratorium Ultraszybkich Urządzeń Mikroprzepływowych mają instytucje wchodzące w skład konsorcjum NanoFun oraz użytkownicy zewnętrzni, zarówno z kraju, jak i z zagranicy. Więcej informacji o Laboratorium można znaleźć na stronie: pepe.ichf.edu.pl/nanofun.

Celem projektu NanoFun jest utworzenie w Polsce sieci kilkunastu środowiskowych laboratoriów zajmujących się nowatorskimi badaniami naukowymi o charakterze inter- i multidyscyplinarnym, o potencjalnych zastosowaniach w zakresie nanomateriałów, biochemii, biofizyki i inżynierii chemicznej.

Z infrastruktury badawczej powstającej w kraju w ramach NanoFun skorzysta ponad 100 jednostek naukowych i firm oraz ok. tysiąca studentów. Przewiduje się, że infrastruktura umożliwi zrealizowanie ok. 150 projektów badawczych i rozwojowych o międzynarodowym charakterze, z udziałem kilkuset naukowców, m. in. z Harvard University, University of California, Johns Hopkins University, University of Toronto, McGill University, London University, Centro Nacional de Biotecnologia, Max Planck Institute, Ecole Politechnique i Queensland University of Technology.