The RationalistSkip to content
 Preview of plots in section Filozofia i światopogląd

« Back to sections of Forum
Show previous plots

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 0
26-10-2026denjiJakie książki stanowią wprowadzenie do filozofii?
Przepraszam, że zadaję pytanie, które pewnie często się pojawia – jestem nastolatkiem i chciałbym zacząć przygodę z filozofią. Jaka książka byłaby najlepsza na początek, zanim zagłębię się w poszczególne nurty? Szukam czegoś w rodzaju wprowadzenia do całości zagadnienia; przyznam, że liczba propozycji na wiki nieco mnie przytłoczyła. Z góry dziękuję za pomoc!
(To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 4 (New: 2)
25-10-2026a1chinoPytania dotyczące Parmenidesa oraz związku przyczynowo-skutk
Parmenides twierdzi, że wszystko pochodzi albo z niczego, albo z czegoś. Ponieważ „nic” nie może istnieć, utrzymuje on, że wszystko musi wywodzić się z czegoś. Czyż nie zakłada przy tym, że związek przyczynowo-skutkowy jest prawem natury? Czy coś nie mogłoby po prostu istnieć, nie wywodząc się z niczego?

Przepraszam, jeśli brzmi to głupio – dopiero zaczynam zgłębiać filozofię i nie jestem ekspertem ani w dziedzinie myśli Parmenidesa, ani Hume’a.
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 19
23-10-2026Lolek_SalambekNauka i wiara w Krasnoludki i Trolle.
Nauka i wiara w Krasnoludki i Trolle.

"Nieoczywista oczywistość".....?

😉

Nauka bardzo często odkrywa nowe stworzenia - może jeszcze dziś ktoś odkryje, że Krasnoludki jednak istnieją.

Oczywiście sam brak dowodu na istnienie Krasnoludków nie jest dowodem na ich istnienie. Ale dokładnie tak samo nie można uznać za dowiedzione, że coś nie istnieje tylko dlatego, że obecnie nie mamy na to dowodów.

Nauka powinna pozostawiać przestrzeń na weryfikację własnych przekonań, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe dane.

Historia nauki wielokrotnie pokazywała zresztą, że poglądy uznawane w danym okresie za błędne lub niemożliwe potrafiły z czasem zostać zmienione. Przykładem może być choćby historia heliocentryzmu.

Inkwizycja skazała Giordana Bruna na śmierć, a wyrok wykonano przez spalenie na stosie w 1600 roku.
Został on skazany za głoszenie teorii Kopernika - a ponadto postawiono mu szereg zarzutów dotyczących jego poglądów teologicznych i filozoficznych (poglądów uznanych przez Kościół za heretyckie ☹ )

Nasza aktualna wiedza nie jest nieomylna !

To, co dziś uznajemy za niedorzeczne albo niemożliwe, powinno być oceniane na podstawie dostępnych dowodów - ale z zachowaniem świadomości, że nowe dowody mogą kiedyś zmienić nasze rozumienie rzeczywistości.
[b]
To jednak nie znaczy, że każda hipoteza jest równie prawdopodobna.
[i]
[color=purple]
"Nie udowodniono, że coś nie istnieje"

nie oznacza..
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 2
20-10-2026julian147Czy wiedza może wyeliminować cierpienie?
Czy zrozumienie ludzkiej natury, psychologii oraz rzeczywistości może ograniczyć cierpienie? A może pewne jego formy są nieuniknione – nawet jeśli w pełni zrozumiemy ich przyczyny?
W jaki sposób filozofowie podchodzili do tego zagadnienia?
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 1
20-10-2026shuklaCzym jest materializm dialektyczny?
Natknąłem się na to pojęcie w „Persepolis” i próbuję ustalić jego znaczenie, przeszukując internet. Znalezione źródła są albo zbyt akademickie i trudne w odbiorze, albo pochodzą ze środowisk komunistycznych, marksistowskich czy też od tzw. „tankies” – co wiąże się z nieuniknioną stronniczością.

Czy ktoś mógłby przygotować wyjaśnienie, które w przystępny sposób przedstawiłoby istotę tego pojęcia, uwzględniając przykłady historyczne, głosy krytyków teorii oraz przykłady historyczne przeczące tej tezie?

Będę bardzo wdzięczny.
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 12
13-10-2026okraglyszok libka niedorozwojka
Chinka mająca dorosłe wnuki, 67 lat, urodziła zdrowe dziecko, poczęte i urodzone w sposób naturalny (bez żadnej ingerencji zewnętrznej). Nawet tu widać wyższość komunistycznych Chin nad nami, libkami niedorozwojkami
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 0
13-10-2026Hamerlik KonopkaPodatek od własności, na rzecz dochodu gwarantowanego
Własność powstaje dzięki społeczeństwu, więc część korzyści z jej posiadania powinna wracać do wszystkich jako powszechna dywidenda.

1. Udział wszystkich w wartości współtworzonej przez wszystkich.
Wartość działki, przedsiębiorstwa czy prawa majątkowego zależy również od infrastruktury, bezpieczeństwa, wiedzy poprzednich pokoleń i obecności innych ludzi. Podatek od własności to udział wspólnoty w wartości, którą współtworzy.

2. Lepsze zrozumienie źródeł dobrobytu i jego podziału.
Jawna wycena pokazuje zarówno rozkład własności, jak i ekonomiczne znaczenie poszczególnych zasobów. Pomaga badać koncentrację majątku i sprawdzać, kto korzysta ze wzrostu wartości wywołanego inwestycjami publicznymi.

3. Sprawiedliwość podatkowa możliwa do sprawdzenia.
Porównywalny majątek wyceniany według wspólnych zasad powinien podlegać porównywalnym obciążeniom. Publiczność wycen pozwala wykrywać zaniżenia, nieaktualne wartości i uprzywilejowanie. Bank Światowy wprost zaleca komputerową wycenę nieruchomości według cen rynkowych oraz publiczną dostępność wycen poszczególnych działek. worldbank.org

4. Redystrybucja obejmująca również osoby pomijane przez obecny system.
Każdy uprawniony otrzymuje wypłatę, a jego ostateczny udział zależy od podatku, który ponosi. Przy podatku skoncentrowanym na dużych majątkach osoby posiadające niewiele mogą być beneficjentami netto. Powszechność usuwa również część błędów wykluczenia i stygmatyzację związaną z udowadnianiem ubóstwa. worldbank.org

5. Mniejsza biurokracja..
(To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 0
13-10-2026Hamerlik KonopkaPublicznie jawna księga kapitału pod kolektywną kontrolą
1. Społeczna ochrona własności uzasadnia społeczną możliwość jej sprawdzania.
Własność oznacza obowiązki także dla pozostałych ludzi: muszą respektować cudze roszczenia, a wspólne instytucje zapewniają ich ochronę. Prawo skuteczne wobec wszystkich powinno mieć publicznie weryfikowalną podstawę.

2. Większa uczciwość i bezpieczeństwo umów.
Przed zawarciem umowy można sprawdzić, czy druga strona rzeczywiście dysponuje sprzedawanym prawem, jakie istnieją obciążenia i kto faktycznie odniesie korzyść z transakcji. Bank Światowy wskazuje, że dostęp do wiarygodnych informacji o własności i wierzycielach zmniejsza niepewność oraz koszty transakcyjne. documents1.worldbank.org

3. Bardziej równy dostęp do wiedzy gospodarczej.
Bezpłatna księga udostępniałaby małym przedsiębiorcom, pracownikom i obywatelom informacje, których zdobycie dziś często wymaga pieniędzy, kontaktów lub specjalistów. Informacja potrzebna do bezpiecznej współpracy stawałaby się wspólną infrastrukturą. W brytyjskim badaniu rejestru rzeczywistych właścicieli 22% ankietowanych firm sprawdzało w nim inne przedsiębiorstwa; 64% korzystających uznało dane za użyteczne. assets.publishing.service.gov.uk

4. Lepsze założenia przed decyzjami finansowymi i inwestycyjnymi.
Widoczna struktura własności pozwala dokładniej ocenić zależności, koncentrację kontroli i konflikty interesów. Przykładowo kilka inwestycji może zależeć od tej samej grupy, mimo że wyglądają na niezależne. OECD uznaje jawność struktur kapitałowych i kontroli..
(To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 47
12-10-2026KautiljaPolityczność
Czym owa polityczność jest?

Przegląd od AI:

[color=purple]Polityczność to jakość lub wymiar zjawisk społecznych, który wiąże się z występowaniem konfliktów, relacji władzy, sporów o wartości oraz ścieraniem się różnych wizji porządku społecznego.

Znaczenie i wymiary pojęcia

- Różnica między polityką a politycznością: W politologii (np. w ujęciu Chantal Mouffe) polityka (politics) oznacza konkretny system rządzenia, instytucje i partie, natomiast polityczność (the political) to wszechobecny wymiar antagonizmu i walki o hegemonię w społeczeństwie.

- Konflikt i decyzja: Polityczność ujawnia się tam, gdzie dochodzi do podziału na "my" i "oni" oraz gdzie zapadają rozstrzygnięcia niemające czysto technicznego, lecz fundamentalnie wartościujący charakter.

- Uniwersalność zjawiska: Współczesna filozofia i teoria kultury wskazują, że polityczność dotyczy także sfer wydawałoby się neutralnych - takich jak sztuka, literatura, język czy prawo.

Najważniejsze cechy polityczności według Machiavellego to:

1. Autonomia polityki (Skuteczność ponad moralność)

Polityka nie służy zbawieniu duszy ani realizacji moralnego dobra. Jej głównym celem jest zdobycie, utrzymanie i rozszerzenie władzy oraz zapewnienie stabilności państwa (ragione di Stato - racja stanu). Jeśli działanie niemoralne (np. kłamstwo, zdrada, przemoc) jest skuteczne i służy dobru wspólnoty, staje się ono politycznie uzasadnione.

2. Koncepcja Virtù i Fortuna

Polityczność to nieustanna walka człowieka z losem. Sukces
..
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Last reply dateAuthorTitleAnswers: 2
08-10-202600luyanDlaczego (jak) cokolwiek w ogóle istnieje?
Wydaje się o wiele bardziej logiczne, że nic nie powinno istnieć. Jak cokolwiek mogło powstać, nie mając z czego czerpać, bez „jednostki pamięci”?

Oto pytania dodatkowe: jak powstała podmiotowość („twoje życie”? Jak powstały formy?

Dziękuję.
See replies..  (To reply, you have to sign in)

Older [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30] [31] [32] [33] [34] [35] [36] [37] [38] [39] [40] [41] [42] [43] [44] [45] [46] [47] [48] [49] [50] [51] [52] [53] [54] [55] [56] [57] [58] [59] [60] [61] [62] [63] [64] [65] [66] [67] [68] [69] [70] [71] [72] [73] [74] [75] [76] [77] [78] [79] [80] [81] [82] [83] [84] [85] [86] [87] [88] [89] [90] [91] [92] [93] [94] [95] [96] [97] [98] [99] [100] [101] [102] [103] [104] [105] [106] [107] [108] [109] [110] [111] [112] [113] [114] [115] [116] [117] [118] [119] [120] [121] [122] [123] [124] [125] [126] [127] [128] [129] [130] [131] [132] [133] [134] [135] [136] [137] [138] [139] [140] [141] [142] [143] [144] [145] [146] [147] [148] [149] [150] [151] [152] [153] [154] [155] [156] [157] [158] [159] [160] [161] [162] [163] [164] [165] [166] [167] [168] [169] [170] [171] [172] [173] [174] [175] [176] [177] [178] [179] [180] [181] [182] [183] [184] [185] [186] [187] [188] [189] [190] [191] [192] [193] [194] [195] [196] [197] [198] [199] [200] [201] [202] [203] [204] [205] [206] [207] [208] [209] [210] [211] [212] [213] [214] [215] [216] [217] [218] [219] [220] [221] [222] [223] [224] [225] [226] [227] [228] [229] [230] [231] [232] [233] [234] [235] [236] [237] [238] [239] [240] [241] [242] [243] [244] [245] [246] [247] [248] [249] [250] [251] [252] [253] [254] [255] [256] [257] [258] [259] [260] [261] [262] [263] [264] [265] [266] [267] [268] [269] [270] [271] [272] [273] [274] [275] [276] [277] [278] [279] [280] [281] [282] [283] [284] [285] [286] [287] [288] [289] [290] [291] [292] [293] [294] [295] [296] [297] [298] [299] [300] [301] [302] [303] [304] [305] [306] [307] [308] [309] [310] [311] [312] [313] [314] [315] [316] [317] [318] [319] [320] [321] [322] [323] [324] [325] [326] [327] [328] [329] [330] [331] [332] [333] [334] [335] [336] [337] [338] [339] [340] [341] [342] [343] [344] [345] [346] [347] [348] [349] [350] [351] [352] [353] [354] [355] [356] [357] [358] [359] [360] [361] [362] [363] [364] [365] [366] [367] [368] [369] [370] [371] [372] [373] [374] [375] [376] [377] [378] [379] [380] [381] [382] [383] [384] [385] [386] [387] [388] [389] [390] [391] [392] [393] [394] [395] [396] [397] [398] [399] [400] [401] [402] [403] [404] [405] [406] [407] [408] [409] [410] [411]
To publish in this section, you have to sign in

« Back to the sections of Forum 


[ Cooperation ] [ Advertise ] [ Map of the site ] [ F.A.Q. ] [ Store ] [ Sign up ] [ Contact ]
The Rationalist © Copyright 2000-2018 (English section of Polish Racjonalista.pl)